GLOG V SLOVJANSKOJ TRADICIJI

GLOG V SLOVJANSKOJ TRADICIJI

GLOG V SLOVJANSKOJ TRADICIJI

Dnes budemo govoriti o rastlině, ktora raste skoro v každom dvoru, ale v drevnosti byla sčitana za pravo oružje masovogo uničenja protiv zlyh duhov. Rěč ide o glogu.

Ako jeste myslili, že to jest prosto polezna jagoda dlja srca, to imate pravdu — ale naši prědky lěčili njim ne toliko fizično srce, ale i branili duhovno srce od najstrašnějših nesrěč.

🌳 Svety Trn: Glog protiv Vampirov i Bolěznij

Naši prědky tverdo věděli: glog odganja zlyh duhov. To byl glavny barjer medžu světom živyh i světom mrtvyh, bodljikava žica magičnogo světa.

🧛‍♂ Lov na Vampirov

Najbělje znana funkcija gloga běše ne dati pokojniku vstati iz groba. Da by se prěduprědilo prětvarjanje v vampira, tělo umrlogo (život ili pětu) probivali trnom gloga. Bodljikavymi grmami často ogradžali grob. Ale ako to ne pomagalo i mrtvec načinal hoditi, obračali se k «těžkoj artileriji»: tělo odkopavali i probivali srce kolom iz gloga.

U različnyh narodov byli svoji strasne njuansy:

🔹 Bolgarija: Toj ritual sъtvarjal ne kto-libo, ale rodny syn vampira! Nazyvali jego «glogъt» (ili «gloginkovec»), od slova «glog».

🔹 Karpaty: Tu tako postupali s samoubijcami i «dvojedušnikami» (ljudmi s dvěma dušami). Im kladli glog v grob, na mogilu i navet napolnjali njim usta i oči, da by ih obezvrědili.

I v Bolgariji, i na Karpatah věšticu-upiricu ili upira spalivali na ognju isključivo iz vetvej gloga.

🏠 «Dom se zatvara»: Zamykanje prostora

Zabivanje kola simvolizovalo magično «zamykanje». Ako v domu nekto umiral, hospodynja zabivala kolyšek prěd pragom, govore: «dom se zatvara» («dom se zamyka»), da by se smrt ne vratila.

Glog běše universalny štit:

⚔ Bolgari zabivali klin v krila mlyna, da by ih v noči ne ostanavljali samodivy. Vetve kladli v dymnik — glavny vhod dlja vampirov.

⚔ Zapadni Slovjani kladli vetve pod podušku protiv urokov i demonov bolěznij (věštice i mory), a takož nosili ih s soboju, branjajuči se od poludnice.

⚔ Česi v Valpurginu noč branili skot, vtykajuči vetve v gnoj i prag hleva.

Daze prosta palica iz gloga v ruce putnika branila od «zlogo» srětanja i zmij. A na maslenicu, kogda věštice běsnili, okna i dveri «ježili se» bodljikavymi vetvami.

🚑 Lěčebna magija i Prenos bolězni

Glog ne toliko ranil nečist, ale i lěčil ljudij. Často — metodom «prenosa». Česi zabivali kolyškom dirku v drevu, skryvši tam pasmo vlasov ili odeždu bolnogo. Ili že bolny, prišedši k grmu, trikratno dotykal se jego kolačem, umoljajuči bolězn otojti v rastlinu.

V Malopolsce 24 decembra plody jeli prěd večerjeju, «da by usta ne bolěli» (od dizenterije). A v Serbiji silu rastliny utvrdživali slovom: «Tyj не можеш да боравиш, туj jе трновито, туj jе глоговито» («Ty [bolězn] ne možeš tu živěti, tu jest trnovito, tu jest glogovito»).

A oto čudovity ritual obrany od epidemije: Semja svjazivala svoje pojasy i rubky v jednu dlughu liniju, rastjagivala ju od doma, i tam, kde ona končila se, zabivala glogovy kol so slovami: «До коца дошла, а колац непрешла, нити моjоj кући доспела» («Do kola došla [bolězn], a črěz kol ne prěšla i v moj dom ne dospěla»).

ꏍꏍꏍꏍꏍꏍꏍ

👇 Pytanje k vam: V tekstu se spominaje, že «palica iz gloga» brani od zlyh srětanij na puti. A imate li vy kaky-to prědmet (talisman, amulet ili prosto «srečnu kurtku»), bez kotorogo čujete se neudobno, kogda idete na daleky put? 🎒🛤

Podrobnějše o toj temě čitajte: «Slavjanske drevnosti» Etnolingvističny slovar pod redakcijeju N. I. Tolstogo.

#slavicmythology #slovjanskamitologija #folkbeliefs #narodnepoverja #slavictraditions #slovjansketradicije #slavicpaganism #slovjanskojezycnictvo #slavicfolklore #slovjanskyfolklor #ethnography #etnografija #tradition #tradicija

PLJUVANJE V SLOVJANSKOJ TRADICIJI POST 2/2

PLJUVANJE V SLOVJANSKOJ TRADICIJI POST 2/2

PLJUVANJE V SLOVJANSKOJ TRADICIJI POST 2/2

🏥 Slina Věštice i «Navja Kost»: Medicina i Mistika

Prodolžajemo izučati anatomiju slovjanskogo pljuvanja. Ako v prvoj časti my branili se, to togda nyně prěhodimo v napadženije. Slina u naših prědkov byla i lěkarstvom, i oružjem, i sposobom prědači tajnyh znanij.

💊 Pljuvanec kako lěkarstvo i virus

V narodnoj medicině pljuvanec jest finalna točka vsjakogo lěčenja. U vshodnyh slovjan čtenije zagovora skoro vsegdy končilo se spljuvanjem (vyvrženijem bolězni). V Bolgariji znaharka pljuvala bolnomu dětetu na čelo i trěla to kurim perom ili svoim sobstvennym rukavom (na ktory takože prědvariteljno popljuvala).

Ale slina jest idealny transport. S jej pomoću bolězň mogla se prědati drugomu. Obyčajno «sčestlivcami» stavali žaby, ryby ili vrabci. Vpročem, inogda bolězň sbasyvali i na ljudij. Sostojal strašlivy ritual izbavjenja od bolězni, imenovanoj «navja kost» (svjezanoj s světom mrtvyh). Bolny musěl dočekati, kogda mimo pojeduť dva jazdci na jednom konju, i vykrknuti: «Dva vas, dva nas, vozmite navju kost od nas». Poslě togo trěbno bylo pljunuti v jih stranu i sdelati žest, jako by metaješ im čego-to vslěd.

🧜‍♂ Mitologični huligani

Ne jedino ljudi ljubili pljuvati. V slovjanskom bestiariju jest polno stvorjenij s tutoju zloj privyčkoju.

🔸 Poljski vodnik: Ljubi prijimati vid jesetra i pljuvati… syrovatkoju!

🔸 Bolgarske vily: Kogda tuti krasavice tančut v nočah, one izvrgajuť někoje želeovidno veščestvo. Běda tomu, kto stupi na město jih pljasok — to jest opasno.

🔸 Horvatska vila: Ako člověk ustojao prěd jej čarami, ona v pomstu prosto pljune jemu v lice.

Věštice takože koristili slinu dlja svojego rěmesla. V Polěsju věrili, že věštica može ukrasti mlěko od čudžih krav distančno. Dlja togo ona v polnoč slizuje rosu s oknov i vypljuvaje ju v gornok. Vualja — rosa obračaje se v mlěko! A na Gomeljščině znali: poslě dnja Ivana Kupaly lěkarstvene travy sbyrati ne lzě. Začto? Zato že na njih uže «napljuvala věštica», i koristi v njih něma.

🐍 Cělovanije Zmiji: Prědača Znanija

Ale najbělje čudno svojstvo pljuvanca jest prědača sakralnogo znanija. To ne jest prosto těčnost, to jest nositelj sily. Ako znaharka ili htonično životno pljune člověku v usta — to ne jest uvreda, ale iniciacija.

Legendy glagoljuť, že tako možno naučiti se razuměti jezyk zvěrěv i ptakov. Glavny učitelj tu jest zmija. V Bolgariji zmija dlja togo pljune člověku prjamo v usta. V Poljščě — duje. A v Serbiji doperavaje se cěla ritualna razměna: zmija pljune v usta člověku, a potom veli jemu trikrat pljunuti jej v željudok. Jedino poslě takoj «razměny lěpotami» otkryvajuť se tajny prirody.

ꏍꏍꏍꏍꏍꏍꏍ

👇 Vopros k vam: «Ritual so zmijeju zvuči kako sjužet dlja filma užasov ili superherojskogo kina. A ako by vam prědložili taku razměnu: vy trikrat pljujete v željudok zmiji (i ona vam), ale vzaměn dostajete sposobnosť razuměti, o čem govori vaša kočka ili pas — biste li vy riskovali?» 🐍🗣

Bolje podrobno o temě čitajte: «Slovjanske drevnosti» Etnolingvističny slovar pod red. N. I. Tolstogo.

#slavicmythology #mythologyofslavs #folkbeliefs #slavictraditions #slavicpaganism #slavicfolklore #ethnography #tradition #slovjanskamitologija #mitologijaslovjan #narodnevěrjenja #slovjansketradicije #slovjanskepoganstvo #slovjanskifolklor #etnografija #tradicija

PLJUVOK V SLOVJANSKOJ TRADICIJI POST 1/2

PLJUVOK V SLOVJANSKOJ TRADICIJI POST 1/2

PLJUVOK V SLOVJANSKOJ TRADICIJI POST 1/2

Dnes budemo govoriti o věci, ktoru moderny člověk sčita za vrh nekulturnosti, a naš prědok sčital za najmočnějši magičny instrument. Da-da, rěč je o pljuvku! 💦

Ako myslite, že pljuvati — to jest prosto neprilično, to vy se gluboko mylite. V slovjanskoj tradiciji to jest univerzalny «antivirus» protiv zla, sposob prědavanija informaciji i daže… kulinarny sastavnik dlja obrany.

Prigotovyte se, bude pomalo čudno, ale velmi poučno!

💦 «Tfu na tebe!»: Pljuvok kako ščit i obereg

V modernom světu pljunuti v stranu sugovornika — označaje nanesti uvredu. V světu naših slovjanskyh prědkov to moglo označati: «Žadaju ti dobro i obranjaju te». Pljuvok — to jest všudydy rasprostranjeny sposob otvračenja zla, zlogo oka i nečistoj sily. Ale budte opatrni: pljuvati — to jest dějanje s dvojnym dnom. To jest i odgonno srědstvo, i sposob nanosjenja uroka.

🧿 Ritual «Črěz lěvo rame»

My do sjednogo časa pljuvajemo trikrat črěz rame, da byhmo ne privolali zlo na sčestje. To jest najdrěvnějši refleks! Vostočni Slovjani su to činili pri vsakom spomenutju o nesčestjah. Zěvnuv jesi? Spljuni, da bês ne vleti. Vyhodiš iz doma? Pljuni v stranu. Naši prědci često su to potvrdživali slovami. U vostočnyh Slovjanov běše popularna fraza: «Tfu, da ne napade urok!», a Slovenci govorili: «Ne bodi ti urok!».

V Polěsju gospodynja, bojeci se, že čudži člověk uroči jejinu rabotu (napriměr, kogda ona tkaje platno), musěla netajomno pljunuti za njim. A v Galiciji běše cěly ritual dlja putnikov: iduči v put, trěba běše trikrat pljunuti na veliky palec pravoj ruky i potrěti njim po čelu. Zabludil jesi s cěsty? Tri razy proiznesi zaklinanje i tri razy spljuni!

🐮 «Na psa uroky!»: Obrana životnyh

Skot su čuvali lěpje než oko, i slina tu běše glavno antiseptično srědstvo protiv zla.

Poljaci, kogda vvodili kupljenu kravu v hlěv, trikrat su spljuvali i govorili: «Na psa uroki!» (Na psa urok!). A vodęči kravu na pasvišče ili na prodadžu, gospodynja pljuvala životnomu prjamo na glavu i otirala to město s opacnoj strany rubašky. Česi i Slovaci takože sčitali za obvezno popljuvati na mlade životny.

Daže ribari i ptičnice polzovali su toj metod! V Polěsju su pljuvali na prvo jajce, sneseno kuroju, da by jajca «zaplevyvali se» (byly s plodom). A polsky ribar, ako někto prěstupil črěz jego vdišča, nemudlěnno pljuval črěz lěvo rame. Mimo togo, pljuvati se moglo i v odgovor na zla znamenja: zakrakala vrana — spljuni trikrat ili pljuni na kamen i vrzi v nju.

Ale ne vsaky pljuvok jest cěljebny. Slovjani su se panično bojali sliny někatoryh stvorjenij. V Ukrajině su věrili, že ako ropuha pljune v oko, člověk oslepne. A v Poljskoj i Bolgariji pljuvok laski v sban s vodoju sčital se za smrtonosny jad.

👶 Pljuvok v lice dětetu (Slaborěčnym ne čitati!)

Eto kdě moderna mati by upadla v omdlěnje. Da by obranili dětę ot zlogo oka, gosti musěli… popljuvati jego!

🔸 Slovakija: Prvy, kto vidi dětę, musi na njego pljunuti.

🔸 Srbija: Gost čini tože samo, govoreči prilično ekspresivno: «Gad!» (da by obmanuti zlyh duhov, mol, dětę nam se ne podoba).

🔸 Zapadna Ukrajina: Tu gosti byli dělikatnějši — prěd tym kako poglednuti na dětę, oni su spljuvali sebe v kapsu.

Matere tože ne ostavali vzadu. V Bělorusi poslě kupanja dětę su cělovali, a potom spljuvali v vodu — izgonjali zlo. V Makedoniji i Srbiji mati pljuvala sebe na dlan ili na opacnu stranu ruba i… razmazala to po licu i ustam děteta. A někatoryh matere išli ješče dalje. Da by obraniti novorodženca ot demonov (babic), žena zaměšala kolačik na svojem pljuvku, pekla jego i sjedala s osoblivym zaklinanjem.

Ale i tu běše opasnost. V Makedoniji su věrili, že demoni sudbiny — (narečnici) — mogut pljunuti v oči krmęčej materi, da by naškodili.

ꏍꏍꏍꏍꏍꏍꏍ

👇 Pytanje k vam

Prědstavite situaciju: k vam v gosti prihodet rodinnici i, željejuči dobro, počinajut pljuvati na vašego kota ili, čto ješče gorše, na dětę so slovami “Gad!”. Kako byste reagovali: izgnali byste ih s metloju ili, znajuči tradicije, vjudno podstavili byste lěvo rame? 😂

Bole podrobno o temě čitajte: «Slovjanske drěvnosti» Etnolingvističny slovar pod red. N. I. Tolstogo.

#slavicmythology #folklorebeliefs #slavictraditions #slavicpaganism #slavicfolklore #ethnography #tradition

#slovjanskamitologija #narodněvěrovanja #slovjansketradicije #slovjanskepoganstvo #slovjanskyfolklor #etnografija #tradicija

Prostranstvo Lětajučego Zmija: Straža svetogo Georgija i pečat Apokalipsisa (Čast 3)

Prostranstvo Lětajučego Zmija: Straža svetogo Georgija i pečat Apokalipsisa (Čast 3)

🗡 Prostranstvo Lětajučego Zmija: Straža svetogo Georgija i pečat Apokalipsisa (Čast 3)

V mitologičeskoj kartině světa zlo rědko uničtožaje se bez slěda — čestějše ono toliko biva skovano i postavjeno v režim čekanja. V staroobrjadčeskih selah Sěvernoj Dobrudže poběda nad krylatym čudoviščem ne vosprijimaje se kako definitivny koněc drevnoj istorije. Poběženy zmij vse ješče fizičeski prisutstvuje v tom landšaftu, obracajuči ego v zonu najstrožšego duhovnogo karantena.

🌑 San v tmě

Medžu lipovanami žive tvrdo eshatologično znanje: zmij ne jest sterty v prah, on «ješče zakopannyj ljažit» na dně pod slojem vody i kamenja. Čudovišče spi, ale to jest toliko vremenno odrěvenje. Staroobrjadci věrujut, že pridut «poslědnje vrěmena», i togdy sej drevny htoničny gigant neizběžno voskresne i znova vyjde na povrhnosť. Žitje ribarskih poseljenij teče v doslovnom smyslu nad bomboju opozdnjenogo dějstva, čij tajmer odbiva vrěme do konca světa.

🏇 Nevidimy patrulj

Ponevaže grozba ne jest likvidovana, poběditelj zmija ne ostavlje sej opasny rubež. Městni obyvatelji tvrdo znajut, že svety Georgij prodolžaje nevidimo objěždžati ruiny krěposti Erakleja na svojem bělom konju, postojanno patruljujuči perimetr. On vystupaje kako surovy straž, ktory «sohranjajeť tuju město» od oskvrnjenja. Zabludivši do ruin pijanec ili svažar riskuje prjamo sresti se s groznym videnjem konnika, ktory oběčaje bystru karu za narušenje svetoj granice: «Šče kak uvidžu tjabe tut, tak ja tebe toj!».

ꏍꏍꏍꏍꏍꏍꏍ

Narodno soznanje ne prětvarjaje mit v zamrznutu bajku s dobrim koncem. Dlja seljana i ribara prostranstvo jest věčno pole boja, kdě finalna bitva Světla i Tmy toliko jest postavlena na pauzu. Ruiny i podvodne stezky ostajut se otvortoju ranoju zemli, ktora potrěbuje neusypajučej nebesnoj straže, da by ne dati spječemu Apokalipsu prervati se v naš svět raněje naznačenogo časa.

🗡 Zaščita prostranstva jest jedin iz najsilnějših motivov v slovjanskoj tradiciji. Vspomnite, ktore města v vaših rodnyh krajevah (stare uročišča, kurgany, ruiny ili krížoputja) sčitajut se «ohranjany» nevidimoju siloju, svetymi ili duhami, i ktore istorije o ih groznom nravu prědavajut se iz ust do ust?

Podrobnějše o temě čitajte: A.A. PLOTNIKOVA «Prostranstvo lětajučego zmija u staroobrjadcev Sěvernoj Dobrudže»

#folklore #ethnography #legends #oldbelievers #slavicmythology #folklor #etnografija #legendy #staroobrjadci #slovjanskamitologija

Prostranstvo Lětajučego Zmija: Tvrdža Erakleja i plač izpod zemje (Čast 2)

Prostranstvo Lětajučego Zmija: Tvrdža Erakleja i plač izpod zemje (Čast 2)

🏰 Prostranstvo Lětajučego Zmija: Tvrdža Erakleja i plač izpod zemje (Čast 2)

Epicentrom zmijskogo mita v rumunskoj Dobrudži javjajut se masivne ruiny srědnjověkovnoj tvrdže Enisala (v narodnom izgovoru — Erakleja ili Niköj). V optikě staroobrjadcev to ne jest prosto istoričeski pametnik, ale fizična arena, kde razviva se htonična tragedija. Upravo tu, za debelimi stěnami, kryje se mitičny car, i upravo sem iz temnyh vod prilětaje krylaty zmij po čelověčsku danj.

🕯 Pashalny plač

Ruiny ne sut mrtve — one zvučat. Staroobrjadci znajut, že v noč na Pashu, kogda razdaje se prvo «Hristos voskrese», izpod zemje v tvrdži vyryvaje se očajany žensky plač i kriki o pomoči. Mit tu jest mnogoslojny: jedni slyšat glas osudženej carevny Anny, drugi — stony ugrabjenej čarodějem městnoj děvy, ktoru on zatvoril v podzemju. Ale najstrašnějša versija glasi, že pod zemjeju kriči proklato roditeljami děte («Rjatujte, mjane gryzutj» — spasite, mene gryzut), navsegda uvlečeno nečistoju siloju v tmavost. Materinsko proklatje tu funkcionuje kako nevratimy fizičeski mehanizm, ktory probivaje prolom prěmo v ad.

🪨 Slědy bezsilja

Kamene Erakleje hranet očividne svědočtva drevnoj magije. V skalnoj porodě pri tvrdži sut vidne gluboke vgnětenja od čelověčskih ramen i nog. Městni žitelji objasnjajut, že to sut slědy bezimenogo junaka, ktory proboval doslovno izvratiti goru naopako, da by spasl plennicu iz podzemja. Vpročem, htonična sila (ili zly čaroděj) obratila zemju vokrug v nepostojano blato, na smrt skovavši spasitelja. Susědski so staroobrjadcami rumuni sela Enisala takože čujut opasnost togo města: oni nazyvajut rasščelinu pri tvrdži *gaura zmeului* (jama zmija) i na vesnu privjazujut k kuštu šipka amulet-*martišor*, da by se odkupili od nevidimogo zla.

Prodolženje slěduje…

ꏍꏍꏍꏍꏍꏍꏍ

Drevni kameni ne byvajut němi. Ruiny v tradicionalnom vosprijatji — to jest nezagoiva rana na těle zemje, kde granica medžu světami ostaje raztvorena. Slědy na skalah i glasy izpod zemje dokazyvajut, že magičny akt — li to roditelsko proklatje ili čarodějsky naměr — ostavljaje večny odtisk na krajině, zatvarjajuči žrtvu v petlji bezvremennosti, kde ona jest osudžena kričati do konca věkov.

🗝 Narodna pamęt často privjazuje strašne zvuky ili neobjasnime znamenja na kamenjah k realnym geografičnym objektam. Kake ruiny, peščery ili skaly so zagadočnymi «slědami» i glasami sut v vaših krajev, i čijim nevidimym prisutstvijem městni žitelji jih objasnjajut?

#folklore #folklor #ethnography #etnografija #legends #legendy #folkbeliefs #narodnypověrja #slavicmythology #slovjanskamitologija