Gostba s mrtvymi: Otkupny děl i hlěb v kutu (Čast 1)

Gostba s mrtvymi: Otkupny děl i hlěb v kutu (Čast 1)

🕯 Gostba s mrtvymi: Otkupny děl i hlěb v kutu (Čast 1)

Smrť v tradičnom pojętji — to ne jest konjec byvanja, ale složny fizičny prěhod, ktory trěbuje ogromnyh resursov. Jedva člověk sdelaje poslědnji vzdoh, načinje sę strogy prostranny obred: obok umirajučego bezposrědno postavęt sklenicu s vodoju i položet kusek hlěba «dla dušě». Pokojnik ješče leži v izbě, a jego nevidima suštnosť uže čuvstvuje glad i žaždu. Hrana tu — ne jest simbol pameti, ale težka materija, potrěbna dlja poddržańa sil prěd odhodom na «on svět».

🍞 Gorječi bohanec

Centrom privlačeńa v domě staje sę črveny kut (*pokut*) ili stol obok těla. V Smolenskoj oblasti, jedva člověk izpusti duh, na stol položet okrugly bohanec hlěba, v ktory prěmo vtykajuť i zapaljajuť svěču. V Poljesju vsjaky, kto prihodi sę oprostiti, dlužan jest prinesti so soboju *gostinec* — kolače, bomboni ili kusečny sahar — i položiti to na okno ili stol. To ne jest počestok dlja živyh, ale surovy materialny sbor, «posyločka», ktoru novoprestavjeny prědast raneje umrlym prědkom, vstrěčajučim jego za črtoju, da by dokazal svoju imovitosť v inom světě.

🪙 Plata za hatu

Ale prostogo počestka ne jest dosti — mrtvy imaje polno pravo na svoj děl zemskogo iměńa. Ako li ne oddati go dobrovoljno, on vozme go siloju. V Arhangelskoj oblasti v grob prěmo položet hlěb, trikrat povtarjajuči formulu prědańa děla: «Ovo tebě dělja, ovo tebě polovina». Ako li togo ne sdelati, pokojnik «svoje vozme» — krava sę ne vrati s pasišča ili slučiti sę inša běda. V rovenjskom Poljesju logika otkupa zvuči ješče tvrđe: v svjěžu grobnicu mečuť penedze so slovami «Na tobi platu za hlěvy i hatu». Mrtvec dostavaje rozčet, da by nikogda ne mog ukoriti živyh tym, že ostavil im vse gospodarstvo, a sam otešel s ničim.

Prodolžeńje slěduje…

ꏍꏍꏍꏍꏍꏍꏍ

Pogrebny obred otkryvaje ledenějuču, ale polno spravedlivu juridičnu mehaniku drevnosti. Živi ne prosto žalostuť — oni vedut naprężene imovinske torgi s inym světom, kupujuči svoju vlastnu bezpěčnosť i odsěkajuči vsjake posmrtne prětenzije mrtveca na ostavjeny dom i živu skotinu črěz izměrene hlěbne i pěnężne tranzakcije.

🗝 Tradicija klasti čarku vodky, pokrytu kusečkom hlěba, ili ostavljati bomboni na grobu dnes često sę razsmatrjava kako prosta počesť pameti. Vspomnite, kako v vašej semji sę odnosęt k hraně, ostavljenoj poslě karmin, i kake stroge pravila, strahy ili zabrany, svězane s toju «mrtvoju hranoju», jeste sami viděli?

#folklore #ethnography #slavictraditions #funeralrite #folkbeliefs #folklor #etnografija #slovjansketradicije #pogrebnyobred #narodnepoverenja

Pčelje pěsni i magija momenta

🐝 Pčelje pěsni i magija momenta

Dnes dotknemo se jednoj iz najbȯlje arhaičnyh i zanimlivyh stranic našej istorije — slovjanskoj obrędovoj poezije. Ale ne toj, ktora pěje se za prazdničnym stolom, a toj, ktora rodi se v momentu krizy. Predstavite si: pčelji roj sryvaje se s města. Dlja drevnjego Slovjanina, čije žitje trmalo se na «trěh velorybah» — zemledělju, skotovodstvu i brtnictvu, — to byla katastrofa velikosći požara. Odlětajuči roj — to jest odlětajuče dostatok.

Tu vhodi v silu to, čto etnografi zovut “okazionalnym obrędom” (od lat. occasio — slučaj). To jest magija ne po kalendarju, ale «po potrěbnosti». Dějstvovati trěbovalo bezposredstvenno, i v hod šli «pčelje pěsni» — unikalny žanr, kde slovo i dělo slivali se v jediny magičny instrument.

🍯 Sakralna entomologija: «Pěrnik»

V odlikovanju od, napriměr, jurjevskih pěsenj, kde sěmjanin obratil se k svętym zaščitnikam, tu dialog vodil se prěmo s realnym insektom — Pčeljoju Matkoju. Joj davali vysoky status, nazivajuči «Mato», «Mara» ili navyt «Božo» (Boginja).

Ritual začinal se od privabljanja. Gospodar bral novy pleteny ulj (“trmka”), natrty melisoju (“matičnikom”) i bazilikom, tvorječi aromatičny svetilnik. Tekst pěsni risoval idiličnu sliku:

«Idi v dom, mati! Tvoj dom novy, tvoj dom medovy!».

«Dom ja tebě očistil, cvěty posadil…».

To jest primer klasičnoj “kontaktnoj magije”: matku privabljali zapahom i obrazom idealnogo žilišča.

⛈ Imitativna magija: «Bič»

Ale ako diplomatija falila, vključal se tvrdy presing. Tonalnost pěsenj měnjala se na groznu. Cilj — stvoriti u pčel iluziju smrtonosnoj opasnosti v vněšnjem světu.

«Dȯždž ide, Mata, on tebe utopi!».

«Věttr poduhne — unese tebe, slunce zasvětli — ožže tebe!».

Dlja usiljenja efekta koristala se “imitativna magija” (magija podobnosti): pčeli kropili vodoju, imitujuči lěvok, abo mětali kamenky, podražajuči gradu. Logika želězna: «Tamo — stihija i smrt, ovde, v ulju — bezpěčnost».

🤬 Apotropej: Psovačka kako štit

Opytny čitatelj znaje, čto v arhaikě nejma ponętja «nesramotno», jest ponętje «sakralno». V makedonskih tekstah vstrěčajemo šokujuče vrsty, kde sglědajučemu (potencialnomu zlostlivomu oku) želajut «jěsti fekalije» ili dostati «luk v oči» (a to i čto-to gorše).

To ne jest huliganstvo, ale apotropej — obronna magija. Psovačka tu funkcionuje kako obereg, ktory straši zlyh duhov i neutralizuje zlostlivo oko zavidnika, ktory može povrediti roju.

P.S. Čto ne vhodi v publikaciju:

Ritualna nagota: V rajonu Leskovca (Srbija) roj lovili cělkovito nagi. Smyšljalo se, čto nagota (osobito ženska, s rozpuščenymi vlasami) ima močnu plodonosnu i zadrživajuču silu.

Neverbalna magija: Inogda slova zaměnjali se osobivym sviščem ili težko proiznosimymi zvučnymi sočetanijami (podobno tajinstvennomu «Taruke!»), ktore tvorili se samo ustnami.

ꏍꏍꏍꏍꏍꏍꏍ

👇 Pčelje pěsni — to jest blěsnuči primer pervobytnogo sinkretizma, kde poetičny tekst jest neodlųčny od fizičeskogo dějstva. Ritual ne prosto «provadžal» lovjenje roja, on strukturiroval haos. Člověk bral na sebe rolu demiurga-tvorca, ktory upravjaje (verbalno) stihijami — dȯždžem i sluncem, — da by vratil porędok (roj) na jego zakonno město (ulj).

V sej drevnoj strukturě «Privabljanje — Groženje — Zaščita» vidi se jasna forma peregovorov. A kake «ritualy» koristate vy, kogda situacija (na rabotě ili doma) vyhodit iz-pod kontrole i grozi prěvorotiti se v haos? 💥

Podrobněje o temě čtajte: N.I. Tolstoj «Očerki slovjanskogo poganstva».

#slavicmythology #slovjanskamitologija #slavicfolklore #narodnepověrja #slavictraditions #slovjansketradicije #slavicpaganism #slovjanskepoganstvo #folklore #slovjanskyfolklor #ethnography #etnografija #tradition #tradicija

Dlja naših prědkov sen byl «mala smrť», putovanje duše v Iny svět.

Dlja naših prědkov sen byl «mala smrť», putovanje duše v Iny svět.

Dlja naših prědkov sen byl «mala smrť», putovanje duše v Iny svět. A Toy Svět ima svoje zakony — najčestějše to sut zakony «obratnosti».

Eto kako su tolkovali noćne vidženja Slovjani od Poljsky do Urala.

ꏍꏍꏍ 🔄 Svět naobrat: Princip inverzije ꏍꏍꏍ

Glavno pravilo narodnogo sennika: «V snu je vse naobrat». Zagrobny svět je zrkalny našemu, zato to, čto tam vyględaje kako veselje, ovdě se obraćaje v žaľ.

🎭 Směh i Slzy

Ako v snu pojete, tancujete ili smějete se — čekajte bědu.

V Polěsju govoręt: «Спевац’ — плакац’ будзеш».

Veselje v snu tolkuje se kako mučenje duše na onom světě ili prědvěstje gorja na ovom.

👰 Svadba — to su Pogreby

To je najstrašnějši i najtrvalějši simvol. Svadba i pogreb — to sut dva glavne prěhody v žiťju, oni sut strukturno podobni (omyvanje, nove odeždy, gostina, plač). Zato v snu oni zaměnjajut drug druga.

Viděti svadbu («vjaselle», «svadba») — k pogrebu.

Tancovati s ženihom/nevěstoju — k smrťi.

Běly ubor nevěsty — to je savan (smrtny pokrov).

V jednoj iz polěsskyh byliček žena viděla v snu, kako jejna dći se věnčaje, a na javě poslě trěh dnij dći umrla. «Вяселле — то умирушчи» (Svadba — to sut pokojnici).

ꏍꏍꏍ 🏠 Dom kako Grob ꏍꏍꏍ

V mifologiji Dom i Grob sut ravnosilni. Grob v zagadkah često nazyvajut «novym domom bez okan, bez dverij» ili «domovinoju» (ukr./rus. dialekt). Zato vsjake graditeljske raboty v snu — to je prědgotovje k prěhodu v iny svět.

🏗 Gradnja stolětja

* Graditi izbu («hatu stavić») — graditi sebi grob.

* Tesarske raboty, stuk sekiry — pravjenje domoviny.

* Běliti stěny — k pokojniku (běly cvět — to je cvět žalosti i smrťi u slovjanskyh narodov).

🧹 Smetje i Prag

Ako se sni, že metete podlogu i vymětate smetje črěz prag — vy vynosite kogosi iz živyh.

Ako se srušila «matića» (glavna grěda na stropu, «svolok») ili vypalo okno — umre hospodar doma, «stolp» porodice.

Interesno, že prědže pokojnikov često vynosili ne črěz dveri, ale črěz okno ili otvor v stěně, zato prěbivańe novogo okna v snu — to je věrny znak bědy.

ꏍꏍꏍ 🦷 Zubi — to je Rod ꏍꏍꏍ

Toy simvol znajut vsi, i on je čudno stabilny po celomu slovjanskomu světu. Člověk vosprimyl sebe ne kako individa, ale kako čęst Roda. Tělo — to je rodina.

Zato vypadańe zubov («zuby», «zoub») tolkuje se bukvalno kako potrata člena rodiny.

* Vypal zub «s krvju» — smrť krvnogo rodstvennika (otca, materi, dětete).

* Vypal zub «bez krvě» — smrť daľnjego rodstvennika, svata ili susěda.

* Zub počrněl ili boli — k bolězni blizkogo.

* Zub se kolyše — ktosi v rodině «zatresal se» (razbolěl se), ale može byti i mino se.

ꏍꏍꏍ 🌱 Ogrodne strasti ꏍꏍꏍ

Zdalo by se, čto zlogo jest v sbyranju lětiny? No dlja seljaka vyryvanje čegokoli iz zemje bylo simvolom razrva svezka s žiťjem.

* Kopati kartofel ili trgati gliby — k pokojniku (svezok s zemjeju, grobom).

* Rvati len ili konopju — k smrťi (rastliny imajut korene, vyryvanje korene = smrť).

* Zeleny sad, cvětěnje — često k dobru i žiťju, a suhe drěva ili povaljeny lěs — k moru.

ꏍꏍꏍ

P.S. Čto ne vošlo v efir:

Cěkavo, že něktore simvoly sut svezane s životnymi: běly koń v snu často sčital se za věstnika smrťi (angela smrťi), a voly (byki) su se snili k teškoj rabotě ili pogrebu, ibo ravno na volah tradicionalno vozili grob na grobišče. A takož mutna voda («kalna voda») vsudě sni se k bolězni, a čista — k zdravju.

ꏍꏍꏍꏍꏍꏍꏍ

👇 Obraťite vnimanje na logiku: to ne sut prosto zabobony, ale «język metafor». Podsvědomosť prědkov govorila s njimi obrazami jihnogo byta: Dom=Grob, Zub=Rodina, Svadba=Prěhod. To byla surova, ale zrozumliva sistema prědosterežeń, kde «Onoy svět» byl zrkadlom ovog světa.

Kako vy myslite, čy rabotaje toy drevny kod dnes? Da li su vam se kogda-nebud snili take «klasične» sjužety (zubi ili gradnja) prěd važnymi događajami, ili moderni sny govoręt s nami na języku ofisov i gadžetov? 🛌💭

Bolje podrobno o temě čitajte: N.I. Tolstoj «Očerki slavjanskogo jazyčestva».

#slavicmythology #slavicfolklore #folklore #slavictraditions #slavicpaganism #ethnography #tradition

#slovjanskamifologija #narodnepoverja #slovjansketradicije #slovjanskopaganstvo #slovjanskyfolklor #etnografija #tradicija

Dlja naših prědkov vrěme bylo gusta, ošćutliva materija

Dlja naših prědkov vrěme bylo gusta, ošćutliva materija, ktoru možno stiskati, raztegati

Dlja naših prědkov vrěme bylo gusta, ošćutliva materija, ktoru možno stiskati, raztegati i koristati kako oružje. My pogovorimo o unikaljnyh životinjah i ljudjah, čija sila jest zamknjena v momentu ih rodženja.

Vozmite skaz o tom, kako «jednodnevni» byki i nagi bliznjaci spasali cěle grady od smrti.

-—

### 🐂 Specialny otděl iz hlěva: Magija «jednoměsečnikov» i «jednodnevnikov»

V poglavju, ktoro razbirajemo, Nikita Iljič Tolstoj opisuje čudovity plast věrovanij južnyh slavjan (Srbov, Črnogorcev, Bosnjakov). Kogda na selo nahodila «Čuma» ili «Kravja smrtj», obyčajne srědstva ne pomagali. Byla potrěbna sila, sposobna prolomiti tkaninu vsjakodnevnosti.

⏳ Rodženi v jedin čas

V osnově magije leži ponetje «jednoliki» (jednobrazni). To sut stvorjenja, ktora se pojavila na svět v tom samom vrěmennom odrězku. Mnělo se, že ih životna sila ne jest raspršena, ale skoncentrovana i udvojena.

Osoblivoju, skoro svetoju mocju obladali životinje-bliznjaci:

«Jednomesečići» (jednoměsečiči) — teljata ili voly, rodženi od jednoj matere v tom samom měsecu (ili lunnom ciklu).

«Jednodanci» (jednodanci) — «jednodnevniki», rodženi v jedin denj.

V Serbiji věrili: takve životinje sut živy amulet. Osoblivo cěnili se črne voly-bliznjaci («crni volovi»). Ako v svojem selu takvyh ne bylo, iskali ih po vsej okolici i kupovali za vsjake pěnジezy — «za cěnu zlata».

🛡 Obrjad oboravanja («Zaoravanje»)

Glavna misija tyh bykov byla stvorjenje magičeskoj barijery. Obrjad napominal film straha.

V gluhu noć, kogda vsi spali, grupa ljudij činila «oboravanje» sela.

1. Nagota i tišina:

Učestnici (često bratija-bliznjaci ili vdovy) razblakali se do gola. Nagota sdrirala s člověka socialne znaki, čineći go nepoznajemym dlja demonov.

2. Črne bliznjaci:

V plug vprjagali tyh samyh «jednodnevnikov».

3. Krug života:

Oni proravali brazdu okolo sela. Taja linija stavala neprěhodimoju stěnoju dlja Čumy.

V istočnoj Serbiji govorili: «Kuda prođu volovi jednodanci, tuda bolest ne sme» (Kde prějduť voly-jednodnevniki, tamo bolěznj ne smije).

Inogda ritual byl ješče složnějši: učestnici musili prělězti črěz «živy ogoń» ili prěvlěkti črěz tunel, vykopany pod korenjami dreva, samu Čumu (simbolično).

🧵 Sěverny odgovor: «Obydenniki»

Tolstoj svęzuje balkansku magiju životinj s tradicijami Ruskogo Sěvera. U nas (Rusov, Bělorusov) ideja «stisnjenogo vrěmene» vćělovjivala se ne v bykah, ale v prědmetah.

Da by ostanoviti pomor, ženy sbyrali se i za «jedin denj» (od svitanja do zahoda sunca) stvarjali věč «od nuly»:

* «Obydenny ručnik» — len trěpali, pręli, tkali i věšali na krst.

* «Obydenny hram» — v Drevnoj Rusi mužy mogli srubiti crkov za sutky (denj i noć)! (V Vologdě v 1654 godu tako postroili crkov Spasa Vsemilostivogo, da by ostanoviti morovu jazvu).

I «jednodanci» na jugu, i «obydenniki» na sěveru — to sut kariky jednoj retezky. To jest popytka člověka stisnuti vrěme, da by stvoriti prědmet ili stvorjenje, nepodvlastno smrti. Věč, sdělana «vně vrěmene» (za jedin světlotny cikl), sčita se čistoju i svetoju.

👯 Ljudi-bliznjaci: Opasna svez

Ne samo byki, ale i ljudi-bliznjaci («blizanci», «dvojci») sčitali se granicnymi stvorjenjami.

S jednoj strany, oni imali cělilnu silu (mogli lěčiti bolji v hrbtu, prosto potoptavši bolnogo).

S drugoj — ih svez byla strašna. Věrili, že bliznjaci imajut «jednu dušu na dvoje». Ako umiral jedin, čekali smrtj drugogo.

Da by razorvati tuju smrtonosnu svez, v grob pervogo kladli «razryv-travu» ili prisiļali živogo brositi v jamu tri pěnenezy so slovami: «Tvoje tebě, a moje mně».

Interesno, že materjam bliznjakov zabranjali jěsti «dvojčatky» (srosle plody), da by ne roditi dvojnencev opęt — to sčitalo se težky izpyt.

ꏍꏍꏍ

P.S. Čto ne vošlo v efir:

Ljubopytno, že v něktoryh regionah Serbije sčitalo se, že «jednoměsečnici» (děti, rodžene v tom samom měsecu, osoblivo v martu) imajut sposobnost viděti vampirov, nevidimyh dlja ostalyh ljudij. A na Karpatah věrili, že bliznjaci mogut upravljati pogodoju i odganjati gradove oblaky.

ꏍꏍꏍꏍꏍꏍꏍ

👇 Obratite vnimanje na logiku: naši prědki věrili, že «ekstremna koncentracija usilij» (sdělati vse za jedin denj, roditi se v jedin čas) radžaje nadprirodnu silu, sposobnu poběditi Smrtj. To jest věra v to, že «podvig» (stisnuto vrěme) měnja realnost.

Kako vy myslite, li taja ideja žive v nas? Ne zato li my tako ljubimo «avraly» i věrimo, že rabota, sdělana za poslědnju noć prěd deadlajnom, imaje nějaku osoblivu energiju uspěha? 😅🔥

Bolje podrobno po toj temě čitajte: N.I. Tolstoj «Očerki slavjanskogo paganstva».

#slavicmythology #slavjanskamifologija #folklore #narodněvěrovanja #slavictraditions #slavjansketradicije #slavicpaganism #slavjanskepaganstvo #slavicfolklore #slavjanskyfolklor #ethnography #etnografija #tradition #tradicija

Bez četyrěh uglov izba se ne stvori

Bez četyrěh uglov izba se ne stvori

🏠 «Bez četyrěh uglov izba se ne stvori».

Vy navěrno jeste slyšali tutu prislovicu, obyčajno kogda někto podnimaje tost. No ako poględnemo glubje, okaže se, že ugly dlija slavjanina — to ne jest prosto spoj stěn. To jest sakralna geometrija, granica světov i město žitja najvažnějših duhov.

Priimite veliku, podrobnu analizu togo, kto žive v uglah, začem ih bili gaćami i počemu tamo metali orěhy.

🏠 Četyri ugly: Od Domovogo do «Stopana»

V mitologičeskom razuměniju dom jest model Vsesvěta, a jego četyri ugly sut oporne stolpy světosozdanja. Upravo v uglah koncentruje se magična sila, ktora može obraniti ili pogubiti.

👖 Kostromska akcija: Bitva gaćami

V Kostromskom kraju na početku XX stolětja byli zapisane čudne ritualy komunikacije s domovym («sųsědkom»). Ako skot na dvoru se ne plodil ili jest bolěl, sčitalo se, že «děduška» šali ili v dvor jest proniknul «tudji» domovy. Metody borby byli surove i surealistične: o polnoći domogospodar trěbal izjti na dvor bez nohavic (gać) i načeti bjesno bičevati tytymi samymi gaćami po stěnam i uglam doma. Pri tom se izgovarjala magična fraza: «Děduško dvorny, hranitelj domovy, hrani moj skot, a tudjego s dvora goni domoj!». Ponekogda koristali «gašnik» (pojas od gać), ktory vytjagali iz gać i kladli na prag pod vrata, da by tudji duh ne mogl vvojti. V Galičskom ujezdu postupali lagodněje: da by umilostivili duha, v ugly dvora sypali mrąvji kupy, govoręči: «Dvorovy domovy, ljubi moj skot ne po srsti, ne po kosti, ale po duhu». Ponekogda domovogo umilostivjali, podkladajuči po uglam dvora kusky hlěba, da by on «ljubil skot».

🇧🇬 Bugarski «Stopan» i večerja na podkrovju

Prenesěmo se na Balkan. U bugarov analogom domovogo jest «stopan» (gospodar). To jest duh prědka ili žrtvovanogo životnogo, ktory straže dom. Ponekogda jego nazivajut «džin», «drakus» ili navet «sajbija». Dlja njego su prirjadžali specialnu trěpezu — «stopanova gozba». Najstarša žena v domu pěkla pita-kolač i pržila črnu koku. Potom čest hrany i vino odnosili na podkrovje (tavan) — najtajinstvenějše město doma. Tamo častovanje su razkladali strogo po četyrěh tmavyh uglah: v prvy — kusok pogače i vino, v vtory — kolač i vino, v tretji — kokotju nogu, v četvrty — opęt vino. Pri tom gospodynja slavnostno govorila: «Raduvaj se stopane, veseli se kъšto!» (Raduj se, gospodarju, veseli se, dome!).

🌰 Srbske orěhy i drěvo mrtvyh

V Srbiji i Makedoniji glavnym ritualom bylo metanije orěhov v ugly na Badnji den. Začem orěhy? Orěh u južnyh slavjanov jest htonično drěvo, svjazano s světom mrtvyh. Saditi jego pri domu se bojali, věreči, že člověk umre, kogda stvol postane tolsty kako jego šyja. No vo vrěme prazdnika orěh postaval darom dlija prědkov. Domogospodar bral četyri orěhy i metal ih krstoobrazno v ugly so slovami: «Vo imja Otca» (vzhod), «i Syna» (zapad), «i svetago Duha» (jug), «Amin» (sěver). V Banatu su govorili prosteje: «Ovo istoku!» (To vzhodu!), «Ovo badnjaku!» (To badnjaku!). Tute orěhy potom ne smělo se dotykati — oni prinalěžali duham.

🇸🇰 Slovačke «Ščedre ugly»

U zapadnyh slavjanov (Slovakov) tutoj ritual obratil se v krasnu semejnu scenu. Na Badnji večer (Ščedry večer) gospodynja tlukla v dveri, i iz doma su pytali: «Čo nesiete?» (Čto nesete?). Ona odkazovala: «Hojné božské požehnanie!» (Božje blagoslovjenje, nesuće obilje!). Všedši, ona metala orěhy v ugly s milym zaklinanjem: «Kúty, kúty, štedré kúty, nemám vás s čím obdariti, len z týmto štyrmi orieškami» (Ugly, ugly, ščedre ugly, nemam čim vas obdariti, samo tytymi četyrmi orěškami). Ponekogda vměsto orěhov metali grah. Izprva to bylo krmjenje «duš» umrlyh, no s vrěmenem smysl se zabyvaše, i slovačky načeli zvati koky: «Cip, cip, na kuričy, aby ste všetky ostávali doma!» (Cip-cip, kuročky, ostavajte vse doma!), věreči, že tako ptići se ne budut gubiti.

🌿 Cělilna sila uglov

Ugly ne samo krmili, s njimi su i lěčili. Na Ruskom Sěveru i vo Vladimirskoj guberniji věrili su, že moh iz uglov izby ima moćnu silu. Kogda krava se telila, gospodynja sbyrala moh iz četyrěh uglov, ponekogda pridavala paučinu i ladan, i tytym sostavom okadživala životno. A v běloruskom Polěsju (rajon Bragina) k uglam su se obratjali kako k živym suštnostam, da by izlěčili plačuće dětetko. Dětetko prinosili k spojam stěn i prosili: «Kutočki-bratočki, vozmite od mladenca nočničky da pošlite na njego sonnički». To byl rod dogovora o zaměně: ugly berut bezsannosť, a daju pokoj.

🚪 Ugol i smrť

I, seveda, ugly byli svjazane s prěhodom v drugy svět. U huculov v Karpatah, kogda někto umiral, rodnik izhodil na dvor i trubil v trěmbitu žalostnu melodiju pri každom iz četyrěh uglov hyže. V Horvatiji (Dalmacija) kapali voskom od pominalnoj svěće po uglah kuhnje. A v Rjazanskoj guberniji svadbeny pojezd ženjha, vhodęči v dom nevěsty, najprvo bičeval bičami vse četyri ugly — věrojatno, da by izgnal neprijaznive duhy ili očistil prostor dlja novogo žitja.

Tako že «četyri ugly» — to ne jest prosto skrynja, v kotoroj živjemo. To jest složena sistema navigacije medžu světom ljudij, světom prědkov i světom prirodnyh duhov. I da by v domu bylo sčestje, s uglami trěbalo jest prijateljstvovati: krmiti ih, pozdravjati i ponekogda… vospityvati gaćami! 😄

ꏍꏍꏍꏍꏍꏍꏍ

👇 Vprašanje k vam:

Obratite vnimanije na logiku: dom dlija slavjanina — to ne jest prosto krěpost, ale živo tvorjenje, koho trěbuje postojannu izměnu. S duhami uglov (prědkami) zaključali su surov kontrakt: ili my vas krmimo (orěhami, pogačami), ili, ako vy ne spravjajete se, my vas kaznimo (bičujemo gaćami). To ne jest slěpo poklanjanje, ale tvrd pragmatizm prěživanija. Kako vy myslite, či to čuvstvo «živogo doma» otošlo bezpovratno, ili my vsegda ješče nesvjedomo probujemo dogovoriti se s prostorom — napriměr, karjemo ugly, kogda udarimo se malym prstom, ili prosimo kvartiru «pomogti» najti ključe?

Podrobněje o temě čitajte: N.I. Tolstoj «Očerki slavjanskogo jazyčestva».

#slavicmythology #slovjanskamitologija #slavicfolklore #slovjanskyfolklor #slavictraditions #slovjansketradicije #slavicpaganism #slovjanskojezyčestvo #folklore #narodněvěrovanja #ethnography #etnografija #tradition #tradicija