Pir s mrtvymi: Dědova večerja i otkryty komin (Čast 2)

Pir s mrtvymi: Dědova večerja i otkryty komin (Čast 2)

💨 Pir s mrtvymi: Dědova večerja i otkryty komin (Čast 2)

Kalendarny pomen (*dědi*) — to jest čas, kogda tkanina medžu světami staje tenka, i mrtvi se vracajut iz prirodnogo prostranstva v svoje zemske domy. Da by teni predkov mogli proniknuti vnutr, slavjanska izba podvrgaje se složenomu prostranstvenomu prěustrojenju.

🚪 Vrata dlja tenij

V te dni obrys bezpečnosti doma se naměrno razbivaje. V Polěsji i Bělorusi vhodne dvěri i pečnu trubu (*komin*) ostavljajut naostrež otvorene, da by duše mogle bezprěpjatstveno proniknuti v žilišče. Na okna i dvěri vyvěšivajut čiste ručniky — to sut navigacijne markery, po ktorym duhi v tmě mogut poznati hatu svojih potomkov. Prostranstvo se gotovi k legalnomu vtorženju inosvěta.

🍞 Hrana iz pary

Mrtvi sut lišeni fizičnyh těl, zato oni se hrane ne plotju hlěba, ale jego nevidimoju sutju — paroju i zapahom. Gorjaču hranu naměrno vystavljajut na okna, da by privabili predkov. V Ukrajině okna odchyljajut navět zimoju, dajųči dušam možnost «kovtati paru, šo jde z garjačago hliba». V teku samogo rodinnogo oběda gospodar prvu lžicu kutje i prve kapje vodky vylivaje za okno, lije prěmo na ubrus ili meče pod stol so slovami priziva: «Дзеду, ідзі да абеду».

🥄 Nočna straža

Kogda živy idut spat, pir mrtvyh tek započinaje se. Neomyty sud, needene jedla i nedopite čarki strogo jest zabronjeno ubirati — ih ostavljajut na stolě do jutra. Za lžicami sledet s strašnoju točnostju: trěba ih klasti vyjemkoju vgorě, inako pokojnici se obratet v grobah. Prěrvati tu nočnu trapezu — znači privesti na sebe gněv htoničnyh gostev. V gomelskom selě Stodoliči povědajut, kako jedna stara žena na *dědy* zahotěla nočju pristupiti k stolu i pojesti — nevidima sila v tom že momentu svalila ju na podlogu i do samogo jutra valjala po hatě.

Prodolženje slěduje…

ꏍꏍꏍꏍꏍꏍꏍ

Ritualno prizyvanje duhov v dom — to ne jest trogatelny rodinny srět, ale opasno dopuščenje htoničnoj sily na vnutrěnju teritoriju. Člověk dobrovoljno razrušaje granice svojego doma, široko otvarjajuči dvěri i kominy vo tmu, da by nakrmil mrtvyh i tym samym zaključil surovy dogovor na zaščitu i buduču žetvu.

🗝 Dnes mnogi intuitivno bojæt se ubirati drobiny goloju rukoju ili ostavljati na noč prazdny stol, a na pomynkah stavjet čarku, prikrytu hlěbom. Kako vy dlja sebe objasnjajete toj instinktivny strah prěd tym, že mrtvi ostanut «gladni», i kake stroge jedilne tabu, svjazane s pominalnymi dnjami, do sego časa se obdrživajut v vašem rodu?

#folklore #ethnography #slavictraditions #memorialday #ancestors

#folklor #etnografija #slavjansketradicije #pomynky #dedi