METEOROLOGIČNA MAGIJA PRI SRBACH: vpis 3/3

METEOROLOGIČNA MAGIJA PRI SRBACH: vpis 3/3

METEOROLOGIČNA MAGIJA PRI SRBACH: vpis 3/3

Nebesna Straža: Zduhači i «Črtovi Vojevody»

Goj jesi! Poslědnja glava našeje balkanskoje hroniky. Govorili jesmo o tom, kako prosti ljudi branili svoje polja. Ale byli i ti, dlja ktoryh vojna s nebom byla sudba. V srbskyh i črnogorskyh gorah žili ljudi, ktoryh duša ne znala pokoja.

To nisu basni. Dlja seljanov to byla taka sama realnost, kako vshod slnca.

😴 Zduhači: Ljudi s sěnjo zmaja

V Črnogorě i Hercegovině znali su: medžu pastyrami i oračami hodet zduhači (ili «větrogonci»). Vo dne taky člověk ničim ne jest osoblivy — často mrkly, zamyslny, vsegda pospany. Ale kogda nebo nalivaje se olovom i vzdymaje se větr, jego lice měnja se. On slyši klič. Zduhač padaje tam, kde stoji, i pogrjažaje se v mrtvy sen. Probudžati jego ne lzě — tělo jest prazdno, i ako se jego dotkne, duša može ne najti puti nazad.

Dokla tělo spi, jego duh-dvojnik vzlečuje v oblaky. Tamo razviva se velika bitva. Zduhači jednogo sela sbyrajut se v čety, da by dali boj zduhačam-čudžincam. V nebu oni krušet jedin drugogo ne mečami, ale tim, čto pod ruku popalo, no v gigantskyh rozměrah: s korenjem vyrvanymi stolětjymi dubami, mlinarnymi žrnovami, ogromnymi bočkami. Ale najstrašnějše njihovo oružje — metly i lopaty. Tyn, kto v sej astralnoj bitvě otjme od vraga metlu, vozme sčestje i letorost dlja svojego sela. Probudiši se, zduhač často ne može vstati — cělo tělo jest v siničinah, ravno kako by on v istinu nosil kamenje cělu noč.

👹 «Črtov Vojevoda» Trivun

V Vostočnoj Srbiji «oblakopogonitelji» (gradobranitelji) borili se na javi, padajuči v bojny trans. Legendoju stal Trivun Selenič iz sela Kamenica. Seljani zvali su jego «Črtovym Vojevodoju» (Đavolji vojvoda). Jedva uzrěvši hmaru, on vyběgival v polje, treslo jego, oči obračali se gore. On vikal v nebo strašne, ritmične komandy na svojem, nikomu neponjatnom jezyku: «Raviše đaviše, naviše, kuriše!..» On ne prosil. On zapovědal běsam. On mahal rukami, obracajuči nebesne bataljony: «Nože, vpravo! Nazad, k Dunaju!». I oblaky slušali svojego generala.

🏃‍♂ Svęte bezumje Nikoly

Drugi branitelj, Nikola Stojkovič, činil inače. Uslyšavši grom, on sryval kapu (znak cělkovitoj otkrytosti silam) i běžal naproti buri, razdirajuči odeždu i kožu o trnje. On metal v nebo drobinky Roždestvenskogo pogača i, stojęči pod lěvkom, vodil dialog s mrtvcami-oběšenikami, to umoljajuči ih, to grozeči im imenem Boga.

💃 Padalice: Duša vně těla

Ženy ne ostavali nazad. «Padalice» (ženy, boljuče na paduču bolězň) mněli se najsilnějšimi braniteljkami. Njihov napad v času gromoviny ne byl bolězňju, ale časom bitvy: njihova duša vyletala, da by se borila s halami (demonami burje). A věštka Stana Tomič prosto vyhodila na prag i govorila s nebom, kako s zlym susědom, viđeči na oblakah konkretnyh mrtvcov: «Ej, Radomir, obračaj konje! Tu tebě ne jest nakryto!».

Ti ljudi byli živy štit občiny. Odvrženi i izbrani jednovrěmenno. Ljudi su se njih stronili, sčitajuči ih čarodejami, ale v dni žatvy ravno im nosili prve snopy i najlěpše dary. Ibo vsi znali: dokla selo spalo, oni bili se v nebesah za vsjaki klasok.

ꏍꏍꏍꏍꏍꏍꏍ

👇 Fenomen zduhača opisuje člověka s «dvojnym dnom»: zvonku on može byti tihi, pospany i nezamětny, ale vnutri jego drěmje bujna, stihijna sila, ktora probudžaje se jedino v času opasnosti. Srětali li jeste v žitju takyh ljudij — «spijučih vulkanov», ktori v obyčajnom žitju zdajut se pasivnymi, ale v kritičnoj situaciji naglo berut na sebe pravljenje haosom, dokla ostali panikujut? Ili, može byti, vy poznali v sem opisanji sebe?

Vjače podrobno o temě čitajte: N.I. Tolstoj «Očerki slavjanskogo paganstva».

#mifologijaslavjan #slavjanskamifologija