🌬 Materija magije: Proklety prěvan (Čast 2)
Vozduh v narodnoj kosmologiji nikak ne jest prazdna srěda. To jest gusta, vibrurujača tkan, sposobna prenosite volju, mor i život. Vydyh, podobno pljuvanju, jest absolutno fizičesky instrument: on vdiraje se v čuđe prostranstvo, prinoseči soboju bolězn ili, naprotiv, tvoręči tvrdu materiju.
✋ Urok skroz prsty
Slovačsky običaj znaje sěgurny, nepotrěbujuči slov metod razrušenja čuđej sudby. Člověk, ktory hoče razbiti svatovstvo, razširjaje prsty na lěvoj ruce, ględi skroz nje na mimojědučih svatov i s siloju duje. Usměrjeny vydyh, propuščeny skroz «nečistu» lěvu stranu, funkcionuje kako fizičesky taran, ktory zbijaje obrędovy put i osuđaje svadbu na neuspeh.
💨 Dyhanje htonije
Škodlivy prěvan (*porča*, *urok*) osědaje v tělě kako bolězn. Češske terminy *nádcha*, *nátcha* ili *nátka*, označajuče bolězn od čuđego uroka, vyvodęt se iz drevnjego glagola *nadъxnoti* (vdohnuti, zaraziti). Člověk doslovno vdihuje čuđi zly vydyh.
Osobno opasno jest dyhanje stvorjenij, svezanyh s Navju. Malenka lasica nese v svojej pašti smrt: Srbi Rasinskogo okruga znajut, že ona jest sposobna naduti člověka ili životinu tako, že oni pogibajut. V slovačskyh pověrjah, ako lasica poduje na člověka (*ofúka človeka lasica*), to proriče bědu, a tomu, kogo ona «podduje» (*podfoukne*), nepominumo otečut nogi. Demoničny vydyh dělaje kako jad, naglo vyzyvajuči fizične otoky.
🐍 Vyduty kamen
No dyhanje jest sposobno ne samo razrušati, ale i materializovati silu. V slovačskyh prědanijah kral zmij gromkym svistom svyvaje svoih poddanyh, oni splětajut se v kłubok, sjedinjajut se glavami i kolektivnym vydyhom tvoręt trvď — *kameň dujú* (dujut kamen) ili *nafukujú kamienok* (naduvajut kamenek). Tutoj artefakt, nazyvajemy *hadí kameň* (zmijiny kamen), zgusčaje se iz zmijinogo dyhanja i pěny, polučajuči kolosalne lěčebne svojstva i prinoseči vladatėlju sčestje.
Prodolženje slěduje…
ꏍꏍꏍꏍꏍꏍꏍ
Vozduh v drevnom remeslě prěžyvanja — to jest provodnik kolosalnoj gustoty. Člověčesky ili htoničny vydyh prošivaje to prostranstvo, ravno kako strěla, prenoseči razrušitelny impuls v čuđe tělo ili sgusčajuči se v tvrdy magičny artefakt. V sej realnosti naměrjenje vsegda imaje oščutlivu fizičnu vagu, i od njego možno ukryti se jedino postavivši vstrěčny rubež.
🕯 Vspomnite, kako my instinktivno dujemo na povređeno město děteti, ravno kako odgonjajuči bol nevidimym tokom, ili trěvožno ježimo se od naglogo prěvana v prazdnoj komnatě. V kakyh ješče povsednevnyh navykah, svezanyh s dyhanjem, vy čujete otglasy seje drevneje inženjerije?
#slavjanskamitologija #etnografija #narodnepověrja #porča #zagovory