🐁 Surovy dogovor: Otvod podzemnoj sitněži (Čast 3)
Borba za plod i pokoj v domu — to ne jest samo protivostojanje vlkam i medvědjam. Ne menšuju, a poněkoli i večšu htoničnu grozu nese podzemna i domova sitněž: myši, črvi i blohy. Ih sila jest v množstvu, i da by ostanovili tutu živu vlnu raspada, balkanski slavjani stvorjajut meže iz slovnoj magije i krutyh prostornyh zabranjenij.
🌾 Myšji karantin Mistrovdana
Na slědujući denь poslě dnja svetogo Dimitrija (8 novembra), kogda zemja gotovi se k zimě, prihodit myšji den. Prazdnik nosi parno ime — *Mistrovdan* ili *Mištrovdan*, fonetično pletući ime svetogo Nestora (9 novembra) i slovo «miš» (myš). V to vrěme nakladyva se najstrogějše veto na vsjaky kontakt s tym, čto mogut pogrysti zubati gosti. V selu Strnovac gospodynje govorjet jasno: «Не вадимо жито, не одимо во амбар. Не се сее жито… не пегламо» (Ne iznimajemo žito, ne idemo v ambar. Ne sěje se žito… ne gladimo). Ne směje se daže otvarjati ormary s běljem. Člověk doslovno zamira, da by ne provokoval razrušiteljnu stihiju, lišajuči ju toček styka s ljudskym iměnjem.
🧹 Podmeteny žrěbij
Od parazitov, kako blohy, izbavljajut se agresiвnějšim sposobom — prostornym premetanjjem skvrny. Jutrom poslě Roždestva gospodynja v selu Pelince staranlivo vymeta dom, izhodi na terasu i kriči v stranu susědskogo dvora, zovući ime susěda: «Буви носи на комшију тога» (Blohy nesi na togo susěda). Podmetanje neželjenogo (bud-to plevel ili škodlive insekti) na čudžu teritoriju — drevna praktika prekladanja biedy. Očišćajuči svoju mežu, člověk posyla morok tamo, kde zaštita jest slabějša.
🔥 Magija zapečatanogo slova
Osebny poradok drži se v otnosjenju k črvjam, ktoryh narodna tradicija sčita prjamymi rodicami zmij po vněšnjemu izględu i sposobu dviženja. V selu Mlado-Nagoričane na den svetoj Barbary varjet kašu iz směsi kukurudza i pšenice (*мешано: и пченка, и пченица*) naraz na tri dni naprěd. V slědujuće dni ložiti ogeń pod kotlom jest zabranjeno. Pričina leži v magiji jezyka: makedonski glagol *vrije* znači jednako «variti» i «kišěti». Selska inženerija govori: ako budeš *variti* jědu, zemja počne *kišěti* črvjami i gadami. Blokirajuči slovo-dijanje, člověk blokira i samo razmnoženje podzemnoj grozy.
ꏍꏍꏍꏍꏍꏍꏍ
Protivostojanje agrarnym i bytovym škodnikam v narodnom svědomju — to ne jest sanitarna obrabotka, ale najsložnějša prostranno-lingvistična partija. Stvorjajuči gluhi karantin okolo ambara, premetajuči klętvu črěz ogradu ili zabranjajuči opasne glagoly-trigery, člověk gradi okolo svojego doma absolutnu zonu kontroly, kde zakony magije javjajut se nadějnějšimi od vsjakyh zamkov.
🗝 Kako vy sobě objasnjajete životnost bytovyh zabran, na priklad pravila «ne vynositi smeti na noć» ili unikanja oprěděljenyh slov («ne krakaj»)? V ktoryh modernyh privyčkah vy do sego časa vidite tutoj drevny karantin?
Bolje podrobno o temě čitajte: A.I. ČIVARZINA «Kumanovski region na stykų balkanoslavjanskyh tradicij: obrjady izgnanja «gadov» i dikyh životnyh»
#etnografija #narodněvěrovanja #slavjanskamitologija #balkany #oberegy