V školě nas učili, že doždž jest kondensat. Ale naši prědky znali drugu pravdu, daleko poetičnějšu: dlja Slovjanina nebo běše ogromno pastvišče.
⚡ Běle byky Nebes i črne byky Zemje
Pogledněte v gromovito nebo. Vidite li te běle, kupaste oblaky, ktore se nalivajut olovom? To sut «běle gověda» (běly skot). V srbskyh zagovorah, kogda na selo šla strašna hmuŕa s gradom, ženy vyběgali i vrikali, obraščajuči se k utopljenikam (ktori i pasli te stada): «O, Stojana-utopljenice! Vrati bělo stado! Ne puščaj v naše žita!».
Ale najbȯlje čudno — to sut barvy. Nebesny skot jest běly (grad, mlěčna pěna), a zemny skot, ktory dȯlžen obraniti ljudij, — črny. V Dragačevu jest zapisany poražajuči zagovor-vyzyv. Seljaci su vrikali oblaku: «Stoj, byku! Ne puščaj tvojih bělyh gověd! Naši črne (byky) vaših prěmogut, pobjut vaša gověda!». To ne sut prosto slova. To jest objavjenje vojny medžu Nebom i Zemjeju, kde «svoja» črna barva dȯlžna poběditi «tudžu» bělu.
🥛 Bitva za mlěko: Zduhači i vědra
Čamu že oblaky sut kravy? Zato že doždž jest nebesno mlěko, koreče zemju. Kogda na nebu grmi grom i lomajut se drěva — to ne jest prosto větr. To se bijut zduhači (ljudje-větrogonci) ili vědovnjaci. V Madžarsku (Baranja) jedin taky «vědovnjak» povědal: «My se prětvarjamo v bykov i bodemo se. Prijide iz Bulgarije byk… ja slomil jemu rebro».
A za čto oni se bijut? V Primorju i Hercegovině věrujut, že zduhači noset soboju «kabao» (dojilnik) i «varičak» (měrnu kadku za žito). Poběditi — to znači odnjati od neprijateljskogo zduhača toj dojilnik. Kto odnjame — u togo v selu bųde mnogo mlěka i žetvy. Groza — to jest kosmična bitva za udoj!
🗣 «Byk» v jezyku i magija slova
Znajete li vy, že v ruskyh narěčjah (vologodskyh, vladimirskyh) slovo «byk» znači «gromovy oblak»?
«Glej, kaky byk iz-za lěsa vylězaje» — govoret o črnom oblaku. To jest prěmy dōkaz togo, že dlja narodnogo săznanja oblak běše razjarjeno životno.
🎄 Koledna magija: «U mene kajmak jako pokrivadlo!»
Svez «Oblak = Mlěko» funkcionovala i v mirnoj magiji. V Srbiji na Koledu (ili v navečerje Jurjeva dnja) provodili čudovity ritual. V dom vhodiše «polaznik» (prvy gost). Jego tutže pokryvali tlstym pokrivadlom (guberom) i pytali: — Kako jest na dvoru? On dȯlžen běše odgovoriti, daže ako světilo slunce: — Oblatšno! (Ili: «Oblatšiska!»). Togda gospodynja radostno vriknula: — Na dvoru oblatšiska, a u mene kajmak jako tlstišča (jako to pokrivadlo)!
Logika jest železna: oblaky pokryvajut nebo, pokrivadlo pokryvaje gosta, to znači, že i tlsty kajmak debelym slojem pokryje mlěko. Oblak tut jest simvol obilja i tučnosti.
🔥 Mlěko protiv ognja
I poslědnje, najbȯlje mistično. Ako bliskavica (ogenj nebesny) zapalila dom, jego ne lzě běše gasiti vodoju. Voda ne berje božij ogenj. Gasiti požar od groma trěba běše mlěkom (ili syrovatkoju), i po možnosti — od črnoj kravy. Zde paki funkcionuje zakon podobnosti i protivnosti: nebesny ogenj možno ukrotiti samo tečnostju, ktora jest rodstvenna nebesnoj vlažnosti (doždžu-mlěku), a črna krava (zemna sila) gasi gněv neba.
Tako naši prědky žili v světě, kde vsaky grom běše udar rogov, a vsaky doždž — blagodatno mlěko s nebes.
ꏍꏍꏍꏍꏍꏍꏍ
👇 Pytanje k vam: V tom tekstu mene porazila ideja «korisnoj lži» za dobro (vrikati «Oblatšno», kogda jest jasno, da by bylo mnogo mlěka). A vy měli v rodině podobne «ritualne klamy»? Napriměr, grěšiti na kogo-to, kogda on ide na izpit, ili govoriti «ni puha ni pera», pošilajuči k črtu? Věrujete li, že slova «naopak» prinoset sčestje?
Podrobnějše o toj temě čitajte: N.I. Tolstoj «Očerki slavjanskogo jazyčestva».
#mifologijaslovjan #slovjanskamifologija