METEOROLOGIČNA MAGIJA PRI SRBAH: post 1/3
🌩 Železo, krik i hlěb-solj: Prva linija obrony
Kogda na srbsko selo nadvigala se črna hmura, seljanin je věděl: to idut «běle goveda» (nebesky skot), vodženi mrtvcami ili demonami. V Dragačevu grad srětali v polnom oružju.
⚔ Rassěkanje: Bitva s nebom
Glavny argument protiv grada — ostro železo. V hod išli sekira, kosa, sěrp i motyka. V selu Goračiči kosari, zastignuti v polju, nasadživali kosy na držaka naopak i mahali njimi na hmuru. Smatralo se, že tako možno «rassěkti» grad. Sekiry mětali v nebo ili vsekali v zemlju ostrijem vgoru, da by «razrubili grad na dvoje». V Guberevcah mužčiny mahali kosami i pěli: «Ej, hmura, ne idi na kosarev!».
Upotrěbljali takože i palky. Kostěvoval osoby posoh — «ustukač» (od slova ustuk — nazad). Toju palkoju, koju obyčajno gonet volov, mahali na hmuru s krikom: «Obrati se, byček, ne pušćaj tvojih bělyh goved!».
🦷 Zuby i nagota
Ako li grad vse-taki načinal biti, v hod išla magija těla. Trěba bylo uhvatiti prvu gradinu i sjesti ju (ili prěgryzti). V Takovu su věrili, že poslě togo grad odmah prěstane. Često su to dělali děti: «neporođeno dete» (poslědnje dětetce v rodině) ili prvorođeny.
Da by ustrašili hmuru, ženy v Dragačevu obběgali dom nage (ili vzdignuvši suknje). V selu Rogača ženy se sblěkali do naga, běgali okolo doma i kričali: «Okolo, bogo! Bokom, božok!». Smatralo se, že nagota odstrašivaje «čudo» (hmuru).
Takože hmuru plašili šumom: strělali iz pušek i prangij (mortirov), bili v praznu mělnicu, prinudžali revěti bykov i cviliti svinje.
🍞 Ugoščenje: Stol dlja demona
Ako sila ne pomagala, hmuru probovali umilostiviti. To je byl ritual «ugoščenja». Na dvor vynosili stolik («sofru»). Na nj stavili hlěb i solj, kladli lyžicy i vilicy.
Glavny atribut tu — Slavska svěča. To je svěča, ktora gorěla na familijnom prazdniku «Slava» (den svetogo zaštitnika roda). Ju hranili cěly rok i zažigali prěd hmuroju, věrųci v svetost Roda. Včasom na stol kladli i pashalno jajce, i božičny kolač. V Goračičah kričali: «Dlja nas hlěb i solj, trpeza dlja tebe pusta, Stanko-utopljenik!», prěganjajuči nezvanogo gosta.
ꏍꏍꏍꏍꏍꏍꏍ
👇 V tom opisanju vidimo dvě krajnosti: ili napadati na stihiju sekiroju i krikami, ili prostilati jej stol i srětati hlěbom-solju. Kako mislite, ktora taktika psihologično byla koristnějša dlja «starodavnogo» člověka v moment straha: izliti agresiju (pomahati kosoju) ili sdelati akt smirenja i darovanja (vynesti hlěb)?
Bolje podrobno o temě čtajte: N.I. Tolstoj «Očerki slavjanskogo jazyčestva».
#mitologijaslavjan #slavjanskamitologija